Je vraagt iemand via je website om zijn naam en e-mailadres in te vullen via een Google Forms-formulier. Die gegevens landen automatisch in een Google Spreadsheet, op servers die buiten Europa staan. Prima werkbaar, maar zodra iemand vraagt wat er in jouw privacyverklaring staat over Google als verwerker, wordt het stil. Voor veel kleine ondernemers en ZZP’ers is dat het moment waarop blijkt dat de privacyverklaring ontbreekt, of dat Google er simpelweg niet in wordt genoemd. Deze gids legt uit wat er precies in een privacybeleid moet staan als je website met Google Forms-formulieren werkt, en hoe je dat stap voor stap op orde brengt.

Stap 1: Breng in kaart welke formulieren je gebruikt en wat ze verzamelen

Begin met een eenvoudige inventarisatie. Schrijf op welke Google Forms er actief zijn op je website, welke velden ze bevatten en voor welke doelgroep ze bedoeld zijn. Een contactformulier voor klanten vraagt doorgaans om naam en e-mailadres. Een aanmeldformulier voor een nieuwsbrief doet hetzelfde. Een bestelformulier kan ook adres- en betaalgegevens bevatten.

Noteer per formulier ook waarvoor je de gegevens gebruikt en hoe lang je ze bewaart. Dit lijkt een extra stap, maar zonder dit overzicht kun je de rest van je privacyverklaring niet goed invullen. Een ZZP’er met een eenvoudige website heeft misschien maar één formulier. Een webshop kan er vijf of meer hebben. Beide situaties vragen om dezelfde aanpak, alleen de inhoud verschilt.

Stap 2: Benoem Google expliciet als verwerker

Dit is het punt dat de meeste privacyverklaringen missen. Als je een Google Forms-formulier op je website plaatst, verwerkt Google LLC de ingevoerde persoonsgegevens. Die gegevens worden opgeslagen op servers die buiten de Europese Economische Ruimte kunnen staan, waaronder servers in de Verenigde Staten.

Zet in je privacyverklaring een aparte alinea over Google als verwerker. Vermeld de volledige naam (Google LLC), de rol (verwerker), en het feit dat gegevens naar servers buiten de EER worden doorgezonden. Bezoekers hebben recht op deze informatie, en zonder die vermelding voldoet je verklaring niet aan de AVG.

Stap 3: Controleer je verwerkersovereenkomst met Google en verwijs ernaar

De AVG verplicht je om een verwerkersovereenkomst te hebben met elke partij die namens jou persoonsgegevens verwerkt. Google biedt dit aan via de zogenaamde Data Processing Amendment (DPA), die onderdeel is van de Google Workspace-voorwaarden of de Google-servicevoorwaarden voor consumentenproducten.

Als je Google Forms gebruikt via een gewoon Google-account (gratis), val je onder de consumentenversie. Gebruik je Google Workspace (voorheen G Suite) via een betaald account, dan heb je meer formele verwerkersafspraken. Controleer welke situatie op jou van toepassing is. Verwijs in je privacyverklaring naar de plek waar bezoekers de DPA van Google kunnen inzien, namelijk via de Google-privacypagina. Zo laat je zien dat je je huiswerk hebt gedaan.

Stap 4: Leg de rechtsgrond per formulier vast

Elke verwerking van persoonsgegevens heeft een juridische grondslag nodig. Voor formulieren zijn er drie die het meest voorkomen:

  • Toestemming: geschikt voor een contactformulier of nieuwsbriefaanmelding, waarbij de bezoeker actief iets aanvraagt maar er geen contractuele verplichting is.
  • Uitvoering van een overeenkomst: de juiste grondslag voor een bestelformulier of aanmeldformulier voor een betaalde dienst.
  • Gerechtvaardigd belang: soms toepasbaar, maar gebruik dit alleen als je kunt onderbouwen waarom jouw belang zwaarder weegt dan het privacybelang van de bezoeker.

Schrijf per formuliertype in je verklaring welke grondslag je gebruikt en waarom. Een zin als “Wij verwerken je contactgegevens op basis van jouw toestemming, die je geeft door het formulier in te vullen en te verzenden” is concreet genoeg.

Stap 5: Beschrijf de datastromen concreet

Bezoekers begrijpen niet vanzelf wat er met hun gegevens gebeurt nadat ze op Verzenden klikken. Leg het uit. De typische datastroom bij gebruik van Google Forms ziet er zo uit: de bezoeker vult het formulier in op jouw webpagina, de gegevens worden opgeslagen in Google Drive of een Google Spreadsheet, en jij ontvangt een melding via e-mail. Vervolgens exporteer je die gegevens misschien naar een CRM-systeem of verwerk je ze handmatig.

Beschrijf deze stappen in gewone taal. Je hoeft geen technisch schema te tekenen, maar een bezoeker moet begrijpen waar zijn gegevens terechtkomen. Dit is ook voor jezelf handig: als je de datastroom helder hebt, zie je meteen of er nog extra verwerkers in het spel zijn die je nog niet hebt vermeld.

Stap 6: Stel bewaartermijnen in en communiceer ze

Hoe lang bewaar je formulierinzendingen in je Google Spreadsheet? Als je dat niet weet, is dat een probleem. De AVG vereist dat je gegevens niet langer bewaart dan noodzakelijk voor het doel waarvoor je ze verzameld hebt.

Stel per formulier een concrete termijn in. Voor een contactformulier is een termijn van zes tot twaalf maanden na afhandeling van het verzoek redelijk. Voor een bestelformulier gelden fiscale bewaarplichten van zeven jaar voor de financiële gegevens. Noteer deze termijnen in je privacyverklaring en zet een herinnering in je agenda om de spreadsheet periodiek op te schonen. Die opschoning moet je ook aantoonbaar kunnen maken, dus houd bij wanneer je dat hebt gedaan.

Stap 7: Maak de rechten van betrokkenen praktisch uitvoerbaar

Iedereen die zijn gegevens via een formulier heeft ingestuurd, heeft het recht om die gegevens in te zien, te laten corrigeren of te laten verwijderen. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk betekent het dat jij een procedure nodig hebt. Wie vraagt dit aan? Via welk e-mailadres? Hoe zoek je de betreffende rij op in jouw Google Spreadsheet? Hoe verwijder je die aantoonbaar?

Vermeld in je privacyverklaring een e-mailadres of contactformulier dat bezoekers kunnen gebruiken voor dit soort verzoeken. Schrijf er ook bij binnen welke termijn je reageert. De AVG geeft je daarvoor één maand. Dat je de gegevens in een spreadsheet beheert, is geen probleem zolang je ze kunt terugvinden en verwijderen als dat nodig is.

Dit onderdeel vergeten veel website-eigenaren. Als je een Google Forms-formulier insluit op je webpagina via een iframe, laadt Google daarbij mogelijk cookies en scripts. Dit zijn derde-partijcookies die afkomstig zijn van Google, niet van jouw website. Bezoekers van je website moeten hierover geïnformeerd worden.

Voeg aan je privacyverklaring (of je cookieverklaring, als je die apart hebt) een paragraaf toe die beschrijft dat Google Forms embedded scripts en cookies kan laden. Verwijs naar het cookiebeleid van Google voor meer informatie over welke cookies dat zijn. Als je een cookiebanner hebt, zorg dan dat de tracking van Google Forms daarin meegenomen wordt.

Stap 9: Publiceer je verklaring op de juiste plekken

Een privacyverklaring die niemand kan vinden, bestaat voor de wet nauwelijks. Zorg voor twee cruciale plekken. Ten eerste: een link in de footer van je website, op elke pagina zichtbaar. Ten tweede: een verwijzing in het formulier zelf. In Google Forms kun je via de formulieromschrijving een link naar je privacyverklaring toevoegen. Je kunt ook een verplicht aanvinkveld toevoegen met een tekst als “Ik heb de privacyverklaring gelezen en ga akkoord met de verwerking van mijn gegevens.”

Die aanvinkoptie is extra nuttig als je toestemming als rechtsgrond gebruikt, want dan heb je een aantoonbaar moment van instemming. Voor formulieren op basis van een overeenkomst is het aanvinken minder strikt vereist, maar het vergroot het vertrouwen van bezoekers wel.

Stap 10: Plan een jaarlijkse revisie

Google past zijn verwerkingsvoorwaarden en privacybeleid regelmatig aan. Wat vandaag in je privacyverklaring staat, kan over een jaar al achterhaald zijn. Noteer de datum waarop je de verklaring hebt opgesteld of voor het laatst hebt gecontroleerd, en zet een jaarlijkse herhaalafspraak in je agenda.

Controleer dan of de Data Processing Amendment van Google nog overeenkomt met wat er in jouw verklaring staat, of er nieuwe formulieren op je website zijn bijgekomen, en of bewaartermijnen nog kloppen. Dit hoeft geen groot project te zijn. Een uur per jaar is genoeg om je privacyverklaring actueel te houden en te voorkomen dat je onnodig risico loopt bij een controle van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Een privacyverklaring voor een website die Google Forms gebruikt, hoeft geen juridisch monster te zijn. Je beschrijft welke gegevens je verzamelt, waarom, hoe lang je ze bewaart, en dat Google als verwerker toegang heeft tot die gegevens via servers buiten de Europese Economische Ruimte. Dat laatste is het onderdeel dat het vaakst ontbreekt en het vaakst voor problemen zorgt. Zorg dat je verwerkersovereenkomst met Google op orde is, benoem de doorgifte naar derde landen expliciet, en houd je verklaring actueel als je formulieren of doeleinden veranderen. Gebruik de generator op deze pagina als startpunt: vul je situatie in en je hebt binnen een paar minuten een verklaring die je direct kunt publiceren.